cpdvn.com

Cuộc tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968

0 385

CPDVN – Sự kiện Tết Mậu Thân năm 1968 là một sự kiện nổi bật nhất của thế kỉ XX; còn được gọi là sự kiện Tổng công kích – tổng khởi nghĩa Tết Mậu Thân năm 1968 hay cuộc tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968. Một trong những chiến dịch quân sự lớn nhất và có vai trò, hệ quả mang tính bước ngoặt trong cuộc chiến tranh Việt Nam. Vào dịp Tết năm 1968, quần chúng nhân dân cùng Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam (QGPMNVN) đứng lên nổi dậy chiếm chính quyền từ tay Mỹ – Ngụy.

 

___________________

Sự kiện thế kỷ XX

___________________

 

Sau 3 năm quân Mỹ nhúng tay trực tiếp vào chiến tranh Việt Nam, quân đội Mỹ tiếp tay, viện trợ, ngăn chặn sự sụp đổ của Việt Nam Cộng Hòa khỏi tay Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam; nhưng Mỹ không thể kiểm soát được miền Nam Việt Nam. Nắm được yếu điểm của quân đội Mỹ khi gặp phải những khó khăn vì phải sa lầy vào cuộc chiến cực kỳ tốn kém, đồng thời bị dư luận thế giới và cả người dân Mỹ lên tiếng phản đối cuộc chiến vô nghĩa này; điều đó khiến quân đội Mỹ bị lung lay, thiếu kiên nhẫn khiến nhiều cuộc biểu tình chống chiến tranh Việt Nam ngày càng lên đỉnh điểm khi quân đội Mỹ nhúng tay quá lâu vào chiến tranh Việt Nam; quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã hoạch định một trận đánh gây tiếng vang lớn thay đổi cục bộ cuộc chiến, “Một cú đập lớn để tung tóe ra các khả năng chính trị” – lời Tổng bí thư Lê Duẩn để tạo ra bước đột phá trong cuộc chiến tranh này.

Sự kiện này đã buộc phía Hoa Kỳ phải xuống thang chiến tranh, chấp nhận ngồi vào bàn đám phán với phía Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (hay Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam) và Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Chiến dịch Tết Mậu Thân 1968 bắt đầu bằng những trận mở màn vào dịp Tết năm 1968, chiến dịch kéo dài khoảng 300 ngày; chia thành 3 đợt tấn công cao trào (đợt 1: 30/1 đến 28/3, đợt 2: 5/5 đến 15/6, đợt 3: 17/8 đến 30/9), trong trận đánh, QĐND Việt Nam và QGPMNVN liên tục bổ sung lực lượng, phòng ngự chống đối phương phản kích.

          Bộ Chính trị (Việt Nam) đề ra ba trường hợp của chiến dịch này:

  1. Giành thắng lợi to lớn ở các chiến trường quan trọng, công kích và khởi nghĩa thành công ở các đô thị lớn, ý chí xâm lược của Mỹ phải bị đè bẹp, phải chấp nhận thương lượng đi đến kết thúc chiến tranh theo mục tiêu, yêu cầu của Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa.
  2. Giành được thắng lợi quan trọng ở nhiều nơi, nhưng Mỹ vẫn còn lực lượng, dựa vào các căn cứ lớn và tăng thêm lực lượng từ ngoài vào phản công giành lại những vị trí quan trọng và các đô thị lớn – nhất là Sài Gòn để tiếp tục chiến tranh.
  3. Mỹ tăng cường lực lượng, mở rộng chiến tranh ra miền Bắc, sang Lào và Campuchia, buộc Quân Giải phóng phải lui về thế phòng thủ, hòng xoay chiển cục diện chiến tranh gỡ thua về chính trị.

          Các bên đơn phương tuyên bố ngừng bắn; phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa: tự nguyện ngừng bắn từ 1h sáng giờ Hà Nội từ 27/1/1968 đến 1h sáng giờ Hà Nội ngày 3/2/1968; phía Mặt trận Giải phóng miền Nam Việt Nam tuyên bố tự nguyện ngừng bắn từ 1h sáng giờ Hà Nội (0h giờ Sài Gòn) từ ngày 27/1/1968 đến 1h sáng giờ Hà Nội (0h giờ Sài Gòn) ngày 3/2/1968; phía Việt Nam Cộng hòa tuyên bố ngừng bắn trong 48h từ 0h ngày 30/1 đến 0h ngày 1/2/1968, tuy nhiên do sức ép của phía Hoa Kỳ, Việt Nam Cộng hòa đã rút xuống còn 36h.

                                                    Cờ Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam Việt Nam

 

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Mặt trận GPMNVN đã chuẩn bị chu đáo cho cuộc tổng tiến công lần này: “Kế hoạch phải thật tỉ mỉ, Hợp đồng phải thật ăn khớp, Bí mật phải thật tuyệt đối, Hành động phải thật kiên quyết, Cán bộ phải thật gương mẫu”. Lợi dụng sự tin tưởng khi Việt Nam Cộng hòa đã làm bộ để rơi tài liệu bí mật vào tay Mỹ rằng quân ta sẽ đánh mạnh vào Khe Sanh đã thu hút hỏa lực của chúng theo đúng kịch bản của quân ta.

Theo đúng kế hoạch đã được đưa ra, đêm ngày 30 rạng sáng 31/1. Quân và dân nổi dậy, tiến công chiếm lại các địa điểm quan trọng, các đô thị lớn, giành lại chính quyền từ tay Mỹ – Ngụy. Đợt tấn công lần thứ 1 bắt đầu, tuy nhiên qua đợt 1, bên cạnh những thành công, quân Giải phóng đã có những dự đoán không đúng với tình hình: họ hy vọng cùng với tiến công quân sự đánh vào các đô thị, họ có thể phát động dân chúng nổi dậy tổng khởi nghĩa đánh sụp chính quyền Việt Nam Cộng hòa và đặt Mỹ trước tình thế phải đi đến quyết định ra đi khỏi chiến tranh. Kế hoạch trên dựa trên nhận định thấp về khả năng của đối phương và đánh giá quá cao khả năng của họ, nên trong thực tế quân Giải phóng đã bị thương vong lớn mà. Quá trình nổi dậy tổng khởi nghĩa không diễn ra đúng như kế hoạch mặc dù đã có hàng vạn người ở đô thị và ven đô tham gia. Mặt khác, trong quá trình phổ biến chủ trương chiến dịch, nhiều sĩ quan chỉ huy chiến đấu của quân Giải phóng đã không nắm rõ chủ trương của cấp trên khi phát động chiến dịch (đánh lớn gây tiếng vang hướng tới dư luận và chính giới Mỹ để buộc đối phương xuống thang, đàm phán), do vậy họ lại cho rằng mục tiêu chủ yếu của chiến dịch là đánh dứt điểm đối phương. Theo Đại tá Vũ Ba, ngày 18-1-1968 (13 ngày trước giờ nổ súng), Bí thư Lê Duẩn có gửi điện báo cho Trung ương Cục miền Nam, ông kể “Bức điện đó đại ý nói kế hoạch này chỉ nhằm làm lung lay ý chí xâm lược của địch, buộc địch phải chuyển giai đoạn chiến lược chứ không khẳng định mục tiêu giành chính quyền về tay nhân dân”. Nhưng khi triển khai chỉ đạo này xuống dưới thì các địa phương chỉ phổ biến khả năng thắng lợi dứt điểm chứ không phổ biến các khả năng khác để khỏi ảnh hưởng đến quyết tâm của chiến sĩ. Cũng vì sự lệch nhau trong chỉ đạo này mà các chỉ huy địa phương đã lập kế hoạch tác chiến và tiến hành đánh theo kiểu trận đánh cuối cùng, không lập sẵn kế hoạch phòng thủ và rút lui, dẫn tới việc tác chiến giai đoạn sau bị lâm vào bị động đối phó.

Do phía Hoa Kỳ trì hoãn đàm phán Hội nghị Paris, mặt trận ngoại giao năm 1968-1972 quá lâu, nên Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam buộc phải tiến hành đợt tấn công thứ 2. Trước tình hình trên, ngày 24-4-1968, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương họp phân tích, đánh giá tình hình và kết quả cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân, quyết định tổng tiến công và nổi dậy đợt 2.

Cuối tháng 3-1968, sau khi sơ bộ kiểm điểm đợt 1 tiến công vào Sài Gòn – Gia Định, Trung ương Cục và Quân uỷ Miền cử đại diện ra Hà Nội báo cáo về đề nghị cho chiến trường miền Đông Nam Bộ tiếp tục mở đợt 2 đánh vào Sài Gòn với lý do “yếu tố bất ngờ vẫn còn, mặc dù địch đã co về phòng giữ nội thành và vùng ven, nhưng chúng còn nhiều sơ hở, đợt 1 ta mới sử dụng bộ phận đặc công, một số đội biệt động, du kích mật và quần chúng. Các tiểu đoàn mũi nhọn, các trung đoàn khu vực, các sư đoàn chủ lực cơ động vẫn còn sung sức, quyết tâm lập công cao… Nếu ta khắc phục được khuyết điểm trong đợt 1 thì sức đột kích trong đợt 2 sẽ mạnh hơn nhiều và sẽ là một bất ngờ mới đối với địch”.

Sau 2 đợt của cuộc tổng tiến công, song song với việc tìm cách làm “yên lòng” dư luận thế giới và nhân dân Mỹ, tại miền Nam Việt Nam, Mỹ tìm mọi cách tăng cường sức mạnh quân sự hòng giành lại thế chủ động trên chiến trường. Một mặt, Mỹ ráo riết thực hiện kế hoạch “bình định cấp tốc” ở nhiều vùng nông thôn rộng lớn, ra sức bắt lính, đôn quân, tiếp tục chiến tranh. Chỉ tính từ ngày 19- 6-1968, khi Nguyễn Văn Thiệu ra lệnh tổng động viên đến cuối năm 1968, chính quyền Sài Gòn chẳng những bù đắp đủ cho số quân đã mất, mà còn nâng tổng quân số từ 552.000 (11 sư đoàn, 11 trung đoàn) trong năm 1967 lên 555.000 (12 sư đoàn, 9 trung đoàn) vào cuối tháng 12-1968.

Cùng với gia tăng quân Việt Nam Cộng hòa, Mỹ đã chuyên chở một khối lượng lớn vũ khí, đạn dược, phương tiện chiến tranh hiện đại vào Nam Việt Nam để bù đắp số mất mát, hư hỏng qua hai đợt tổng tiến công và nổi dậy, đồng thời thay thế một số chủng loại vũ khí cũ bằng vũ khí hiện đại hơn. Đến cuối năm 1968, tại Nam Việt Nam đã có 535.000 lính Mỹ và 65.791 lính thuộc quân đội các nước phụ thuộc Mỹ, được biên chế trong 9 sư đoàn, 5 lữ đoàn quân Mỹ, 2 sư đoàn và 3 trung đoàn quân các nước phụ thuộc.

Bộ Chính trị xác định: “Để tạo ra bước ngoặt cho cách mạng miền Nam trong năm 1968, cần phải cố gắng diệt cho được 70 – 80% lực lượng dự bị chiến lược của Mỹ – ngụy”. Đánh mạnh vào Sài Gòn, còn ở Đà Nẵng thì tuỳ theo khả năng mà đánh ở quy mô thích hợp. Song, dù thế nào cũng phải đẩy mạnh hoạt động ở nông thôn để tạo điều kiện cho đánh lâu dài. Đồng thời, đưa lực lượng dự bị chiến lược vào đứng chân ở Tây Nguyên chờ thời cơ. Để tránh bị bất ngờ, đại tướng Võ Nguyên Giáp đề nghị: phải có phương án dự kiến thời cơ đến trước trong kế hoạch hoạt động Đông – Xuân. Mục tiêu của đợt 3 Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968 vẫn được Bộ Chính trị xác định: chiến trường Sài Gòn, Gia Định và miền Đông Nam Bộ, Khu V là hướng phối hợp, trọng điểm là Quảng Đà. Thời gian nổ súng được ấn định vào ngày 17-8, kết thúc vào ngày 28-9-1968.

Thực hiện quyết định của Bộ Chính trị và Trung ương Cục miền Nam, mặc dù yếu tố bí mật, bất ngờ không còn, song lực lượng pháo binh, đặc công, biệt động đã phối hợp đồng loạt tiến công trên 27 thành phố và thị xã, hơn 100 thị trấn, quận lỵ, chi khu quân sự, 47 sân bay các loại, 3 tổng kho hàng hoá quân sự 6 bộ tư lệnh cấp sư đoàn của Mỹ và Sài Gòn.

Trong 3 đợt của cuộc tấn công, quân Giải phóng đã gây cho quân Mỹ và đồng minh những thiệt hại lớn. Theo các thông cáo chính thức của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam thì trong cả năm 1968 họ đã loại ra khỏi vòng chiến 630.000 quân đối phương cả Mỹ – Việt Nam Cộng hòa lẫn đồng minh, 13.000 xe cơ giới, 1.000 tàu chiến, 700 kho đạn, 15.000 đồn bót; trong đó riêng 2 tháng đợt 1 đã tiêu diệt được 147.000 quân đối phương.

 

Vẻ thất thần của Tổng thống Mỹ Lyndon B. Johnson và Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara. Ảnh chụp ngày 7-2-1968.

 

_______________________________________

Xoay chuyển tình thế cục diện 

chiến tranh Việt Nam

_______________________________________

 

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 thành công. Ép phía Mỹ phải ngồi đàm phán với phía VNDCCH, MTGPMNVN, buộc Mỹ phải nhụt ý chí xâm lược Việt Nam, một phần ép Mỹ phải cắt bớt viện trợ, viện binh cho chiến tranh Việt Nam, một phần phải đối phó với dư luận quốc tế về cuộc chiến vô nghĩa này; đánh mạnh vào mặt trận ngoại giao, chính trị, gây âm vang lớn trên thế giới. Xoay chuyển cục diện chiến tranh Việt Nam.

Xuân này hơn hẳn mấy Xuân qua,
Thắng trận tin vui khắp nước nhà,
Nam Bắc thi đua đánh giặc Mỹ,
Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta”.

                                                                 Chủ tịch Hồ Chí Minh-

 

                                                                                                                                                                                                                                  Theo Hoàng Đạt – CPDVN

*Ghi rõ nguồn https://cpdvn.com/lich-su/cuoc-tong-tien-cong-va-noi-day-tet-mau-1968.html khi phát lại nội dung bài viết này 

 

Bạn cũng có thể thích
Bình Luận
Đang tải...